Pretendimi: Kjo video tregon avionët plastikë me fryrje që përdori Irani për të mashtruar Izraelin
Verdikti: E paërtetë, Gjeneruar me AI
—————————————————————————–
Një video që ka marrë mbi 2000 pëlqime në Facebook pretendohet se tregon një tullumbac gome që fryhet dhe merr formë avioni. Video shoqërohet me pretendimin se Irani ka përdorur këto tullumbace-avionë për të mashtruar raketat izraelite.
Megjithatë, për të mbështëtur këtë pretendim nuk ofrohet ndonjë provë, burim apo referencë.
Irani ka përdorur më parë karrema për të mashtruar objektivat e armikut, të tillë si karremat lundruese që reflektojnë radarët e vendosur gjatë luftës Iran-Irak në 1980-1988.
Megjithatë, nuk ka prova se Irani po përdor avionë tullumbace për të mashtruar sulmet izraelite, apo nëse kjo taktikë do të funksiononte të mashtronte radarët e avancuar të këtyre viteve.
Video e mësipërme me gjasa është krijuar me anë të programeve të inteligjencës artificiale (AI). Një tregues i hershëm është shkurtësia e videos. Shumica e programeve AI falas gjenerojnë klipe të shkurtra 8-10 sekondëshe.
Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është postuar fillimisht më 15 prill 2026 në TikTok.
Siç duket, video origjinale nuk përmend as Iranin, as Izraelin, as Kinën. Në fakt, përshkrimi i saj përmban vetëm etiketimet: “#LIVEIncentiveProgram #LIVEFEST2026 #MakrlLIVECount #PaidPartnership.”
TikTok LIVE Incentive Program është një program monetizimi që shpërblyer krijuesit për organizimin e transmetimeve të drejtpërdrejta, nxitjen e angazhimit dhe prodhimin e përmbajtjes së drejtpërdrejtë me cilësi të lartë.
Ndërkaq, llogaria që ka postuar videon e avionit duket se poston ekskluzivisht video të gjeneruara me AI.
Pra, llogaria që poston përmbajtet e gjeneruara me AI paguhet për sa më shumë shikime që marrin videot e saj.
Kështu, publikimi dhe përhapja e videove të rreme të dizenjuara për të tërhequr vëmendjen dhe provokuar kureshtjen e publikut tashmë ka pas edhe incentivë monetare, një arsye më shumë për lexuesin të presë me skepticizëm video të tilla.
Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.
