Një video nga një dokumentar i BBC-së për një provë australiane të vaksinës COVID-19 është shpërndarë në mënyrë mashtruese në internet në postime që sugjerojnë se një proteinë HIV e përfshirë në modelin e vaksinës është e rrezikshme.

Programi, i titulluar “Horizon Special: The Vaccine”, dokumentoi zhvillimin, nga Universiteti i Queensland dhe kompania bioteknologjike CSL, të një versioni vaksine kundër COVID -19, e cila nuk doli kurrë në treg.

Fragmente nga dokumentari në postimin e mediave sociale shpjegojnë një veçori të projektimit të vaksinës që përdorte një proteinë të vetme nga virusi HIV si një kapëse stabilizuese për të mbajtur proteinën e majës së koronavirusit në një formë specifike.

Videoja prej 63 sekondash fillon me një transmetues të mediave sociale duke thënë: “Kjo është çmenduri e plotë. Kjo është shkenca absolutisht e çmendur”, ndërsa teksti i mbivendosur në pamje thotë: “A tha ajo thjesht se ata shtuan një fragment të vogël të HIV? Duam pergjigje!!! Po ajo tha HIV”.

Në fragmentin nga dokumentari i plotë i BBC-së, transmetuesi i programit shpjegon se forma dalluese e koronavirusit përpara se të ngjitet në qelizat njerëzore është e rëndësishme për aftësinë e sistemit imunitar për të njohur virusin dhe se si kandidati për vaksinë përdori një proteinë HIV si një e ashtuquajtur kapëse molekulare për të mbyllur proteinat e majës së koronavirusit në një formë specifike. Fragmenti më pas shkon tek Keith Chappell, i cili bashkëdrejtoi programin e vaksinës së COVID-19 të Universitetit të Queensland.

Duke shpjeguar arsyen e zgjedhjes së proteinës HIV, Chappell thotë në kamera se proteina u zgjodh sepse është e njohur mirë nga shkencëtarët dhe nuk paraqet rreziqe, duke përfshirë të mos ketë asnjë rol në ndihmën e HIV-it për të bërë kopje të vetvetes: “Është një strukturë shumë e qëndrueshme. Nuk ka absolutisht asnjë rrezik nga kjo lloj vaksine. Nuk ka asgjë që e bën HIV-in të përsëritet”.

Ndërsa Chappell përfundon së foluri, transmetuesi i klipit të mediave sociale thotë: “Plehra të ndyra”.

Klipi është ndarë nga shumë përdorues të tjerë në rrjete të ndryshme sociale. Një përdorues i Facebook në Shqipëri ka ndarë në 4 dhjetor klipin e shkurtuar duke shkruar: “BBC pranon se HIV është përdorur për të prodhuar vaksinën kundër Covid-19”.

Kolegët tanë të Reuters kanë verifikuar se bëhët fjalë për një keqinterpretim

Vaksina, të cilës i referohen përdoruesit e rrjeteve sociale përmbante vetëm një proteinë HIV, jo vetë virusin, i tha një zëdhënës i CSL Reuters.

“Nuk ka asnjë mundësi që ky proces i përdorimit të proteinës së HIV mund të shkaktojë transmetimin e virusit,” shtoi zëdhënësi. 

Ndërsa një zëdhënës i BBC-së i tha Reuters se klipi i mediave sociale keqinterpretonte vendimin për të përdorur proteinën HIV, duke thënë përmes emailit se ajo ishte përdorur për të stabilizuar strukturën e vaksinës. “Ishte një kapëse molekulare për të mbajtur proteinën e majës në vend”.

Chappell i bëri jehonë kësaj, duke i thënë Reuters me email: “Proteina e përdorur ishte një fragment (vetëm 81 aminoacide) nga glikoproteina 41 nga HIV-1. Kjo u përdor për të stabilizuar strukturën e proteinës SARS-CoV-2 Spike.”

Vaksina nuk doli kurrë në treg, por klipi i shpërndarë në media sociale nuk e përmend këtë fakt. 

Vaksina australiane që përmbante një proteinë HIV nuk përbënte kërcënim për sigurinë, por ajo u ndalua përpara se të kalonte ndonjëherë në prova më të mëdha sepse prodhoi rezultate të rreme pozitive të testit për HIV.

Artikulli paraprakProjekti i rrugës së vjetër të Pilurit?
Artikulli tjetërPërkundër akuzave, Arnold Schwarzeneger mbështet një shtet palestinez
Gazetare Ajo është diplomuar në fakultetin e Gazetarisë, Universiteti i Tiranës në nivelin “Bachelor” si dhe ka kryer studimet në të njëjtin fakultet në nivelin “Master Shkencor” për “Marrëdhënie me Publikun”. Esmeralda ka më shumë se 10 vite që punon si gazetare ekonomie në media të ndryshme, kryesisht televizione. Fillimet e saj kanë qënë në Platformën Tring, si pjesë e kanalit informativ “7 News” ku ka mbuluar raportimet mbi çështjet me karakter social dhe ekonomik. Në mars të 2013, Esmeralda ka punuar si gazetare dhe njëkohësisht si folëse lajmesh në televizionin “Agon Channel”, ndërkohë që nga shtatori i 2015 ka qënë pjesë e redaksisë së lajmeve në RTSH si gazetare ekonomie, folëse lajmesh si dhe pjesë e stafit të emisionit “Përballë” nën autorësinë e Lutfi Dervishit.