Pretendimi: Shkencëtarët në Amerikë zbuluan se vaksinat Covid-19 kanë shkaktuar probleme në trupin e njeriut
Verdikti: Mungon konteksti
—————————————————————————
Në rrjetet sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon lajmi se “shkencëtarët në Amerikë” kanë zbuluar se vaksinat Covid-19 “kanë shkaktuar probleme në trupin e njeriut.”
Studimi paraprak i vitit 2025 i Universitetit Yale, i cituar në postime, shqyrtoi tiparet imunitare të sindromës pas vaksinimit (PVS), një grup simptomash kronike të raportuara nga një numër i vogël njerëzish pas marrjes së vaksinave anti-Covid.
Një studim paraprak është një punim kërkimor që ndahet me komunitetin shkencor përpara se t’i nënshtrohet rishikimit nga kolegët. Ndërsa ky lloj komunikimi i ndihmon shkencëtarët të ndajnë shpejt gjetjet e tyre, këto punime nuk janë rishikuar dhe miratuar nga ekspertë të tjerë për saktësi, vlefshmëri ose cilësi.
Hulumtuesit krahasuan gjakun e 42 personave që raportuan PVS, e cila nuk njihet zyrtarisht nga autoritetet shëndetësore, me atë të 22 personave në një grup kontrolli të shëndetshëm të vaksinuar. Grupet përfshinin njerëz që ishin vaksinuar me vaksina mRNA, si dhe me vaksina vektoriale virale.
Edhe pse ende nuk dihet nëse të gjithë personat e studiuar vuajnë nga e njëjta gjendje, duket se ka të paktën një lidhje kohore midis vaksinimit dhe zhvillimit të simptomave si intoleranca ndaj ushtrimeve, lodhja e tepërt, tinitusi dhe mjegulla e trurit, ndër të tjera.
Shumica e njerëzve që ankoheshin për simptomat i zhvilluan ato pas vaksinës së tyre të parë ose të dytë kundër Covid, megjithëse disa përjetuan fillimin pas një doze të tretë, dhe në disa raste, një doze të katërt të vaksinës.
Studimi vëzhgoi dallime të vogla imunitare midis dy grupeve, duke përfshirë dy lloje qelizash gjaku: qelizat t CD4, të cilat ishin më të ulëta, dhe qelizat t TNFa+ CD8, të cilat ishin më të larta.
“Këto gjetje zbulojnë dallime të mundshme imunitare tek individët me PVS që meritojnë hetime të mëtejshme për të kuptuar më mirë këtë gjendje dhe për të informuar kërkimet e ardhshme mbi qasjet diagnostikuese dhe terapeutike”, përfundoi ai.
Studimi vuri në dukje se nuk mund të përjashtonte përfundimisht që pjesëmarrësit nuk ishin infektuar me Covid-19 në të kaluarën e largët.
Dr. Akiko Iwasaki, një nga bashkëautoret e studimit, konfirmoi se “studimi i vogël” nuk zbuloi se vaksinat Covid-19 kishin shkaktuar ndryshimet imune të vëzhguara midis grupit PVS.
“Nevojiten studime më të mëdha për të vërtetuar këto gjetje. Studimi ynë nuk pretendon se vaksinat po shkaktojnë ndryshime imune,” tha ajo. “Ne po raportojmë se kjo është ajo që vërejmë tek njerëzit që kanë PVS.”
“Nuk mendoj se [studimi paraprak] është gati për t’u përdorur në vendimmarrjen klinike. Pra, po përpiqem t’u them njerëzve: Kjo nuk duhet të jetë faktor në vendimin tuaj tani,” tha kardiologu Harlan Krumholz, bashkautori tjetër i studimit paraprak.
Studimi theksoi se nevojiteshin më shumë kërkime për të dalluar midis “rezultateve kuptimplote dhe luhatjeve të rastësishme në të dhëna”.
Siç thuhet në punimin origjinal, “vaksinat kundër COVID-19 kanë parandaluar miliona vdekje nga COVID-19. Megjithatë, një pjesë e vogël e popullsisë raporton një gjendje kronike dobësuese pas vaksinimit kundër COVID-19, e cila shpesh quhet sindromë pas vaksinimit (PVS).” Ky studim zbulon ndryshime të mundshme imune tek individët me PVS që meritojnë hetime të mëtejshme për të kuptuar më mirë këtë gjendje dhe për të informuar kërkimet e ardhshme mbi qasjet diagnostikuese dhe terapeutike.
