Pretendimi: Vërshimi i mbi 50 mijë njerëzve nga Maroku në territorin spanjoll Ceuta u shkaktua sepse mbreti i Marokut amnistoi mijëra kriminelë dhe i tregoi kur do të hapej kufiri në Ceuta
Verdikti: Mungon konteksti
————————————————————————-
Rreth 50 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin këtë javë në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Të paktën 57 persona vdiqën gjatë kalimit, gjë që nxiti masa më të rrepta të sigurisë kufitare në të gjithë Evropën.
Ky kalim masiv ka frymëzuar një vërshim të ngjashëm keqinformimi në rrjete sociale, përfshi pretendimin se kriza u shkaktua qëllimisht nga mbreti i Marokut, i cili amnistoi mijëra kriminelë dhe u tregoi se kur do të hapej kufiri në Ceuta.
Si zakonisht, për këtë pretendim nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë.
Eshtë e vërtetë se Maroku njoftoi më 29 korrik se mbreti Mohammed VI kishte dhënë 1,788 amnisti për të dënuarit. Sipas Ministrisë së Drejtësisë marokene, këto falje nënkuptojnë lirimin e nëntë të burgosurve dhe 57 persona që tashmë vuajnë dënime me burg nuk do të kthehen në burg. Faljet e mbetura përfshijnë ulje ose lehtësim të dënimeve, të cilat nuk nënkuptojnë lirim të menjëhershëm nga burgu.
Këto falje u dhanë në prag të Ditës së Fronit, që festohet më 30 korrik të çdo viti. Sipas Maghreb Arab Press, agjencia shtetërore e lajmeve të Marokut, “në Marok, është zakon të jepet një falje mbretërore për të përkujtuar festat kombëtare dhe fetare.”
Në vitet 2025, 2024, 2023 dhe 2022, në të njëjtën datë, midis 29 dhe 30 korrikut, u dhanë gjithsej 2415, 2460, 2052 dhe 1769 falje, të cilat liruan nga burgu ose penguan hyrjen e 81, 234, 236 dhe 194 personave të dënuar me burg.
Nuk ka prova që ata që kaluan në Ceuta ishin të burgosur të liruar së fundmi.
Më tej, duke marrë parasysh se amnistia e 29 korrikut shpëtoi nga burgu vetëm 66 persona, pretendimi se lirimi i tyre do të shkaktonte vërshimin e mbi 50 mijë marokenëve në Ceuta tingëllon qesharak.
Deri në mbrëmjen e 31 korrikut, shumica e emigrantëve ishin kthyer në Marokun fqinj. Shumë prej tyre u kthyen vullnetarisht pasi nuk kishin gjetur ushqim ose strehim në Ceuta. Megjithatë, shkaqet e këtij vërshimi mbeten të diskutueshme.
Zyrtarët spanjollë, përfshirë kryeministrin Pedro Sánchez, thanë se rrjetet e trafikimit të qenieve njerëzore i inkurajuan kalimet, duke keqinterpretuar një vendim të kohëve të fundit të Gjykatës së Lartë mbi kthimin e emigrantëve.
Sipas këtij shpjegimi, trafikantët dhe emigrantët gabimisht supozuan se vendimi nënkuptonte që kushdo që përpiqej të hynte nga deti nuk mund të deportohej. Megjithatë, vendimi ligjor ishte jashtëzakonisht i kufizuar.
Më 29 qershor, Gjykata Supreme e Spanjës lëshoi një vendim ku thuhej se autoritetet nuk mund të deportojnë menjëherë migrantët që mbërrijnë nga deti pa një proces të rregullt ligjor, sepse ata nuk kanë kaluar infrastrukturën fizike kufitare të referuar në ligjin spanjoll.
Vendimi mbulon migrantët e kapur ndërsa notojnë në enklavat e Ceutës dhe Melillës, gjithashtu në bregdetin e Afrikës së Veriut, të cilët shpesh i janë nënshtruar largimit të menjëhershëm në Marok pa ndonjë procedurë formale.
“Kjo thjesht do të thotë që nuk mund t’i shtysh ata mbrapsht në det sepse nuk ka kalim të një kufiri formal”, tha për CNN Gemma Pinyol-Jiménez, drejtuese e politikave të migracionit dhe diversitetit në Instrategies dhe një studiuese e asociuar në Universitetin GRITIM–Pompeu Fabra. “Ideja është të lehtësohet puna e policisë, por kjo nuk do të thotë që këta njerëz mund të qëndrojnë në Ceuta.”
Më herët këtë vit, qeveria e Sánchez njoftoi një program rregullimi që fillimisht pritej t’u jepte 500 mijë migrantëve pa dokumente që tashmë jetojnë në Spanjë një rrugë drejt statusit ligjor. Aplikimet e tejkaluan shumë atë vlerësim fillestar, me më shumë se 1 milion migrantë pa dokumente që aplikuan për dokumenta.
