Një javë pas rrëshqitjes së masivit në kthesën e Dragostunjës, Faktoje.al dokumenton nga terreni gjurmët e shembjes që rrezikoi jetën e një familjeje dhe bllokoi një nga segmentet kryesore drejt juglindjes.
Esmeralda Topi
“Na rujti Zoti.” Kështu e nis rrëfimin Safet Duka, një javë pasi masivi i gurëve u shkëput mbi kthesën e Dragostunjës, në segmentin Librazhd–Prrenjas.
“Po çoja mamin për vizitë. Pashë gurë të vegjël që po binin. Nga pak… pastaj e kuptova që po rrëshqiste gjithë mali,” rrëfen Safeti. “Ndalova dhe ika mbrapsh. Po të mos kisha ikur, do na kishte zënë poshtë.”
Makina e tij u godit nga gurë të vegjël. Xhami i parë dhe llamarinat u dëmtuan. “Po të kishin rënë ata të mëdhenjtë, sot s’do të ishim gjallë,” thotë ai.
Një javë pas shembjes, rruga ishte e hapur, por shenjat kishin mbetur aty. Mjetet kalonin ngadalë sepse frika nuk mund të pastrohet si gurët.
Shkëmbi ngrihej i zhveshur mbi rrugë. Faqja e tij e çarë, me damarë dheu e zhavorri dukeshin sikur mund të rrëshqisnin sërish në çdo çast. Mes atyre çarjeve dallohej qartë rrjedhje ujërash.
Poshtë, rruga ishte ngushtuar dhe mbuluar nga balta e kuqërremtë. Në anë të saj, një tabelë trekëndore paralajmëronte punime.
Përgjatë skarpatës ishin vendosur rrjeta mbrojtëse, si një përpjekje për të mbajtur në vend atë që natyra ka lëshuar. Por nga afër, kuptoje se më shumë se një zgjidhje përfundimtare ishte një masë emergjente.
Edhe pse binte shi, mbi këtë shpat të çarë, vazhdonin punimet për Korridorin 8.
“Nuk ka lidhje me Korridorin 8”
Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) thotë për Faktoje.al se shkak për shembjen e rrugës në kthesën e Dragostunjës ishte “prezenca e shtuar e ujërave sipërfaqësore dhe nëntokësore, si pasojë e reshjeve të shumta në një kohë të shkurtër”.
Sipas ARRSH-së, situata “nuk ka ndonjë lidhje me punimet e Korridorit 8”.
Por në terren, ky nuk është i vetmi shpjegim. Në krahun lindor të rrugës, mbi vijën ekzistuese, vazhdojnë punimet për Korridori 8. Edhe të hënën e 9 shkurtit, ditën kur shkuam në terren, makineritë punonin.
“Dora e njeriut”
“Nga ajo që duket në pamje, shembja ka të bëjë me punimet që po bëhen sipër rrugës ekzistuese,” thotë inxhinieri gjeodet Romeo Nazarko.
“Punimet në masiv e kanë ndarë pjesën shkëmbore në dy pjesë. Pjesa poshtë segmentit të korridorit, e shkëputur nga bazamenti, nga tronditjet dhe nga shirat që kanë hyrë në hapësirat e krijuara, ka provokuar shembjen.”- argumenton më tej ai.
Sipas tij, ujërat sipërfaqësore dhe nëntokësore “nuk janë shkaku kryesor”. “Rrëshqitje nga ujërat ka çdo vit. Por kjo nuk ishte rrëshqitje rutinë. Ishte e provokuar nga ndërhyrja e njeriut.”
Edhe Safet Duka me bashkëshorten, ndajnë të njëjtin mendim. “Shi bie çdo vit,” thotë Luiza, bashkëshortja e Safetit. “Po nuk ka rënë ndonjëherë kështu rruga.”
“Punojnë lart me shpime. Ka kriju çarje. Shiu gjen vend e futet.”- shton Safeti.
Inxhinier Nazarko paralajmëron se situata “mund të përsëritet edhe në segmente të tjera për shkak të terrenit”. Sipas tij, duhen monitorime të vazhdueshme dhe kontroll i imtësishëm i stabilitetit të masivit. “Kur ndërhyn në një terren të tillë, duhet të dish që çdo gërmim, çdo vibrim, ndryshon ekuilibrin natyror. Nëse nuk monitorohet në vijimësi, rreziku mbetet.”- përfundon ai.
Shumë para por pak cilësi
Segmenti Librazhd–Prrenjas është një nga nyjet kryesore të qarkullimit drejt juglindjes. Çdo bllokim i këtij aksi është më shumë se një incident lokal. Është ndërprerje e një korridori.
“Shembjet e përsëritura janë tregues i një modeli ekonomik joefikas,” thotë eskperti Eduard Gjokutaj. “Shumë para për ndërtim, shumë pak për cilësi.” Sipas tij, rrugët duhet të trajtohen si asete afatgjata, jo si projekte që mbyllen me inaugurim.
“Rruga nuk duhet të matet me kilometrat e inauguruar, por me vitet që funksionon pa bllokime dhe pa rrezik për jetën,” thekson ai. Çdo bllokim, shton Gjokutaj, është një “taksë e fshehur” që paguhet nga qytetarët me kohë, karburant dhe stres.
***
“Na rujti Zoti,” përsërit Safeti në fund. Në duar mban targën e makinës, të gjetur mes gurëve e baltës një ditë pas shembjes. E fshin me duar, e rrotullon ngadalë, si një dëshmi të asaj që mund të kishte qenë shumë më tepër se një dëm material. Disa sekonda ndanë një incident nga një tragjedi. Safet Duka dhe nëna e tij patën fat. Herës tjetër fati mund të mos mjaftojë.
