-
Maratonomakët e protestës
Nga Jona Cenameri
Foto: Jona CenameriKur në një nga ditët e vetshpallur si “revolucioni i flamingove” protesta mori rrugën drejt Rinasit, për shumëkënd pyetja ishte: kush i çoi protestuesit atje? Për studenten shqiptare që jeton në Francë dhe u kthye posaçërisht për t’iu bashkuar protestave në Tiranë, pyetja është më e thellë: çfarë i bëri qindra të rinj të ecnin për orë të tëra, në mes të natës, pa e ndier lodhjen?
“Unë kam ardhur nga Franca për këtë protestë dhe kam prerë një biletë vetëm vajtje.
Deri sa të arrihet diçka, unë do të jem këtu”“Unë kam ardhur nga Franca për këtë protestë dhe kam prerë një biletë vetëm vajtje. Deri sa të arrihet diçka, unë do të jem këtu”, thotë ajo.
Prej 31 majit, protesta që nisi nga kundërshtimi për ndërhyrjet në Pishë Poro-Nartë dhe shqetësimi për zonat e mbrojtura, është zgjeruar në një pakënaqësi më të madhe qytetare.
Në shesh flitet për natyrën, por edhe për ligje, institucione, korrupsion, largimin e të rinjve dhe mungesën e besimit se vendi mund të ndryshojë përmes rrugëve të zakonshme politike.
Për studenten në Francë, protesta nuk është më një ngjarje e përditshme në orën 19:00. Është kthyer në një gjendje që vazhdon edhe pasi turma shpërndahet.
“Kthehem në shtëpi pas protestës dhe s’më zë gjumi deri në orët e para të mëngjesit nga euforia: çfarë duhet të bëj, çfarë mund të bëj? Dhe ditën tjetër zgjohem e gatshme”, tregon ajo.
Ajo e përshkruan si një “korrent kolektiv” energjinë që i ka kapur protestuesit. Një ndjesi që, sipas saj, i bën njerëzit të mos ndiejnë orët, as lodhjen, as rrugën. Kjo, thotë ajo, shpjegon edhe natën e gjatë drejt Rinasit.
Sipas rrëfimit të saj, ideja fillestare ishte që marshimi të shkonte deri pranë mbikalimit të Rinasit dhe më pas të kthehej. Por në një moment, turma mori një tjetër ritëm. Disa donin të ndalonin, disa të vazhdonin. Mes protestuesve kishte gra, prindër, fëmijë 10 vjeҫar dhe shumë të rinj.
“U ulëm në tokë. Kishte gra, fëmijë, prindër dhe shumë djem të rinj. Pastaj nga pas erdhi një grup që thoshte ‘ecim, ecim”, kujton ajo.
Aty, thotë studentja, nisi tensioni. Jo domosdoshmërisht si dëshirë për dhunë, por si një përzierje adrenaline, lodhjeje dhe revolte. Disa vajza dolën përpara për të qetësuar situatën dhe për të shmangur përplasjen me policinë.
“U vendosëm ne gocat përpara që të menaxhonim situatën. Ne s’kishim në plan të përplaseshim fizikisht me policinë”, thotë ajo.
Në rrëfimin e saj, shumica e protestuesve kërkonin ta ruanin protestën paqësore.
Ajo thotë se në fund të çdo mbrëmjeje ka të rinj që duan “të bëjnë diçka”, sepse “nuk duan ta mbyllin natën pa një veprim konkret”
Ajo thotë se në fund të çdo mbrëmjeje ka të rinj që duan “të bëjnë diçka”, sepse “nuk duan ta mbyllin natën pa një veprim konkret”. Por shton se pikërisht aty ka nisur edhe një përpjekje e brendshme për ta mbajtur protestën larg dhunës.
“Ka djem të rinj që në fund të protestës kanë urgjencë të bëjnë diçka. Nuk duan ta lënë protestën pa bërë asgjë, por kjo frymë që kemi është e mrekullueshme”, shprehet ajo.
Një tjetër e re nga Tirana e mat atë natë me 36 mijë hapa. Ajo thotë se vajtja u bë në këmbë, ndërsa kthimi me makina, taksi apo nga protestues të tjerë që u organizuan për t’i marrë.
Në pikën ku kishte mbërritur grupi i saj, sipas saj ishin disa qindra.
Për disa nga protestuesit, ecja drejt Rinasit nuk ishte thjesht devijim i itinerarit. Ishte një mënyrë për të treguar se revolta nuk ishte më simbolike.
“Ne thjesht duam të tregojmë që jemi të revoltuar dhe revolta jonë bën që ne të ecim shumë”, thotë një tjetër vajzë, e cila ishte gjithashtu pjesë e marshimit.
Qëllimi
Kjo fjali e zhvendos ngjarjen nga kronika e bllokimit të rrugës te psikologjia e protestës. Të rinjtë nuk e përshkruajnë ecjen si aventurë, por si nevojë për ta bërë të dukshme pakënaqësinë. Për ta, kilometrat janë një lloj gjuhe politike.
Megjithatë, nata e Rinasit solli edhe kosto. Bllokimi i autostradës Tiranë-Durrës dhe më pas i rrugës drejt aeroportit krijoi trafik dhe pakënaqësi te qytetarët e bllokuar.
Policia e Tiranës njoftoi procedimin penal në gjendje të lirë të 19 protestuesve.
Sipas policisë, ata kishin organizuar dhe nxitur bllokimin e rrugës në drejtim
të Aeroportit Ndërkombëtar “Nënë Tereza”Ky zhvillim e ktheu marshimin e së dielës në një pikë debati brenda dhe jashtë protestës. Disa e panë si gabim. Disa si provokim. Disa si tradhёti. Disa si shenjë të mungesës së koordinimit. Studentja në Francë thotë se nuk i njeh emrat që janë përmendur në media dhe se është përpjekur të mos përfshihet në debatet për përçarje apo interesa politike.
“Unë s’njoh njeri, këta emrat që përmenden, jo po përçarje, jo po kështu, jam munduar t’i shmang. Nuk i kam hyrë këtyre muhabetëve. Kam qenë nga ata njerëzit që e hёngra, siç mund të thuhet”, thotë ajo.
Pa ndalim
Por, pavarësisht polemikave, protesta nuk u ndal. Të rinjtë u rikthyen sërish në shesh. Për disa prej tyre, kjo është prova se lëvizja nuk mbahet vetëm nga organizimi, por nga një ndjesi e përbashkët se diçka duhet ndryshuar.
Angjelo, një tjetër protestues, thotë se kjo lëvizje u ka kthyer të rinjve një shpresë që e kishin humbur.
“Ne e kishim bërë valixhen gati. Në trurin tonë e kishim projektuar që do iknim jashtë shtetit për të punuar. Është pikërisht kjo protestë që po na mban me shpresë se ky vend mund të rregullohet”, thotë ai.
Soana, një tjetër e re në protestë, e sheh forcën e lëvizjes te vazhdimësia.
“Më mban ideja se ndryshimi nuk ndodh vetvetiu. Ajo që kërkon një konsistencë të gjatë ka edhe pasoja afatgjata”, shprehet ajo.
Për studenten në Francë, fundi i natës në Rinas ishte lehtësim, sepse nuk pati përplasje. Por nuk ishte fundi i rrugës.
Ajo thotë se po lexon, po informohet, po mëson për ligje, institucione të pavarura, referendum dhe mënyra konkrete për ta kthyer revoltën në rezultat
Ajo thotë se po lexon, po informohet, po mëson për ligje, institucione të pavarura, referendum dhe mënyra konkrete për ta kthyer revoltën në rezultat. Këtë po bëjnë nga pak të gjithë protestuesit këto ditë.
“Për mua pika kyçe është fuqizimi i ligjeve dhe institucioneve të pavarura”, thotë ajo.
Nata e Rinasit mbetet një episod i debatueshëm: për policinë, objekt hetimi; për qytetarët e bllokuar, shqetësim; për protestuesit, një përzierje lodhjeje, revolte dhe besimi se sakrifica fizike mund të kthehet në mesazh politik.
Por për studenten që erdhi nga Franca me biletë vetëm vajtjeje, ajo natë nuk matet vetëm me kilometra. Matet me pyetjen që, sipas saj, shumë të rinj po ia bëjnë vetes pas çdo proteste:
“Çfarë mund të bëj tjetër?”
-
-
Maratonomakët e protestës
Nga Jona Cenameri
Foto: Jona CenameriKur në një nga ditët e vetshpallur si “revolucioni i flamingove” protesta mori rrugën drejt Rinasit, për shumëkënd pyetja ishte: kush i çoi protestuesit atje? Për studenten shqiptare që jeton në Francë dhe u kthye posaçërisht për t’iu bashkuar protestave në Tiranë, pyetja është më e thellë: çfarë i bëri qindra të rinj të ecnin për orë të tëra, në mes të natës, pa e ndier lodhjen?
“Unë kam ardhur nga Franca për këtë protestë dhe kam prerë një biletë vetëm vajtje.
Deri sa të arrihet diçka, unë do të jem këtu”“Unë kam ardhur nga Franca për këtë protestë dhe kam prerë një biletë vetëm vajtje. Deri sa të arrihet diçka, unë do të jem këtu”, thotë ajo.
Prej 31 majit, protesta që nisi nga kundërshtimi për ndërhyrjet në Pishë Poro-Nartë dhe shqetësimi për zonat e mbrojtura, është zgjeruar në një pakënaqësi më të madhe qytetare.
Në shesh flitet për natyrën, por edhe për ligje, institucione, korrupsion, largimin e të rinjve dhe mungesën e besimit se vendi mund të ndryshojë përmes rrugëve të zakonshme politike.
Për studenten në Francë, protesta nuk është më një ngjarje e përditshme në orën 19:00. Është kthyer në një gjendje që vazhdon edhe pasi turma shpërndahet.
“Kthehem në shtëpi pas protestës dhe s’më zë gjumi deri në orët e para të mëngjesit nga euforia: çfarë duhet të bëj, çfarë mund të bëj? Dhe ditën tjetër zgjohem e gatshme”, tregon ajo.
Ajo e përshkruan si një “korrent kolektiv” energjinë që i ka kapur protestuesit. Një ndjesi që, sipas saj, i bën njerëzit të mos ndiejnë orët, as lodhjen, as rrugën. Kjo, thotë ajo, shpjegon edhe natën e gjatë drejt Rinasit.
Sipas rrëfimit të saj, ideja fillestare ishte që marshimi të shkonte deri pranë mbikalimit të Rinasit dhe më pas të kthehej. Por në një moment, turma mori një tjetër ritëm. Disa donin të ndalonin, disa të vazhdonin. Mes protestuesve kishte gra, prindër, fëmijë 10 vjeҫar dhe shumë të rinj.
“U ulëm në tokë. Kishte gra, fëmijë, prindër dhe shumë djem të rinj. Pastaj nga pas erdhi një grup që thoshte ‘ecim, ecim”, kujton ajo.
Aty, thotë studentja, nisi tensioni. Jo domosdoshmërisht si dëshirë për dhunë, por si një përzierje adrenaline, lodhjeje dhe revolte. Disa vajza dolën përpara për të qetësuar situatën dhe për të shmangur përplasjen me policinë.
“U vendosëm ne gocat përpara që të menaxhonim situatën. Ne s’kishim në plan të përplaseshim fizikisht me policinë”, thotë ajo.
Në rrëfimin e saj, shumica e protestuesve kërkonin ta ruanin protestën paqësore.
Ajo thotë se në fund të çdo mbrëmjeje ka të rinj që duan “të bëjnë diçka”, sepse “nuk duan ta mbyllin natën pa një veprim konkret”
Ajo thotë se në fund të çdo mbrëmjeje ka të rinj që duan “të bëjnë diçka”, sepse “nuk duan ta mbyllin natën pa një veprim konkret”. Por shton se pikërisht aty ka nisur edhe një përpjekje e brendshme për ta mbajtur protestën larg dhunës.
“Ka djem të rinj që në fund të protestës kanë urgjencë të bëjnë diçka. Nuk duan ta lënë protestën pa bërë asgjë, por kjo frymë që kemi është e mrekullueshme”, shprehet ajo.
Një tjetër e re nga Tirana e mat atë natë me 36 mijë hapa. Ajo thotë se vajtja u bë në këmbë, ndërsa kthimi me makina, taksi apo nga protestues të tjerë që u organizuan për t’i marrë.
Në pikën ku kishte mbërritur grupi i saj, sipas saj ishin disa qindra.
Për disa nga protestuesit, ecja drejt Rinasit nuk ishte thjesht devijim i itinerarit. Ishte një mënyrë për të treguar se revolta nuk ishte më simbolike.
“Ne thjesht duam të tregojmë që jemi të revoltuar dhe revolta jonë bën që ne të ecim shumë”, thotë një tjetër vajzë, e cila ishte gjithashtu pjesë e marshimit.
Qëllimi
Kjo fjali e zhvendos ngjarjen nga kronika e bllokimit të rrugës te psikologjia e protestës. Të rinjtë nuk e përshkruajnë ecjen si aventurë, por si nevojë për ta bërë të dukshme pakënaqësinë. Për ta, kilometrat janë një lloj gjuhe politike.
Megjithatë, nata e Rinasit solli edhe kosto. Bllokimi i autostradës Tiranë-Durrës dhe më pas i rrugës drejt aeroportit krijoi trafik dhe pakënaqësi te qytetarët e bllokuar.
Policia e Tiranës njoftoi procedimin penal në gjendje të lirë të 19 protestuesve.
Sipas policisë, ata kishin organizuar dhe nxitur bllokimin e rrugës në drejtim
të Aeroportit Ndërkombëtar “Nënë Tereza”Ky zhvillim e ktheu marshimin e së dielës në një pikë debati brenda dhe jashtë protestës. Disa e panë si gabim. Disa si provokim. Disa si tradhёti. Disa si shenjë të mungesës së koordinimit. Studentja në Francë thotë se nuk i njeh emrat që janë përmendur në media dhe se është përpjekur të mos përfshihet në debatet për përçarje apo interesa politike.
“Unë s’njoh njeri, këta emrat që përmenden, jo po përçarje, jo po kështu, jam munduar t’i shmang. Nuk i kam hyrë këtyre muhabetëve. Kam qenë nga ata njerëzit që e hёngra, siç mund të thuhet”, thotë ajo.
Pa ndalim
Por, pavarësisht polemikave, protesta nuk u ndal. Të rinjtë u rikthyen sërish në shesh. Për disa prej tyre, kjo është prova se lëvizja nuk mbahet vetëm nga organizimi, por nga një ndjesi e përbashkët se diçka duhet ndryshuar.
Angjelo, një tjetër protestues, thotë se kjo lëvizje u ka kthyer të rinjve një shpresë që e kishin humbur.
“Ne e kishim bërë valixhen gati. Në trurin tonë e kishim projektuar që do iknim jashtë shtetit për të punuar. Është pikërisht kjo protestë që po na mban me shpresë se ky vend mund të rregullohet”, thotë ai.
Soana, një tjetër e re në protestë, e sheh forcën e lëvizjes te vazhdimësia.
“Më mban ideja se ndryshimi nuk ndodh vetvetiu. Ajo që kërkon një konsistencë të gjatë ka edhe pasoja afatgjata”, shprehet ajo.
Për studenten në Francë, fundi i natës në Rinas ishte lehtësim, sepse nuk pati përplasje. Por nuk ishte fundi i rrugës.
Ajo thotë se po lexon, po informohet, po mëson për ligje, institucione të pavarura, referendum dhe mënyra konkrete për ta kthyer revoltën në rezultat
Ajo thotë se po lexon, po informohet, po mëson për ligje, institucione të pavarura, referendum dhe mënyra konkrete për ta kthyer revoltën në rezultat. Këtë po bëjnë nga pak të gjithë protestuesit këto ditë.
“Për mua pika kyçe është fuqizimi i ligjeve dhe institucioneve të pavarura”, thotë ajo.
Nata e Rinasit mbetet një episod i debatueshëm: për policinë, objekt hetimi; për qytetarët e bllokuar, shqetësim; për protestuesit, një përzierje lodhjeje, revolte dhe besimi se sakrifica fizike mund të kthehet në mesazh politik.
Por për studenten që erdhi nga Franca me biletë vetëm vajtjeje, ajo natë nuk matet vetëm me kilometra. Matet me pyetjen që, sipas saj, shumë të rinj po ia bëjnë vetes pas çdo proteste:
“Çfarë mund të bëj tjetër?”
Maratonomakët e protestës
Nga Jona Cenameri
Foto: Jona Cenameri
Kur në një nga ditët e vetshpallur si “revolucioni i flamingove” protesta mori rrugën drejt Rinasit, për shumëkënd pyetja ishte: kush i çoi protestuesit atje? Për studenten shqiptare që jeton në Francë dhe u kthye posaçërisht për t’iu bashkuar protestave në Tiranë, pyetja është më e thellë: çfarë i bëri qindra të rinj të ecnin për orë të tëra, në mes të natës, pa e ndier lodhjen?
“Unë kam ardhur nga Franca për këtë protestë dhe kam prerë një biletë vetëm vajtje.
Deri sa të arrihet diçka, unë do të jem këtu”
“Unë kam ardhur nga Franca për këtë protestë dhe kam prerë një biletë vetëm vajtje. Deri sa të arrihet diçka, unë do të jem këtu”, thotë ajo.
Prej 31 majit, protesta që nisi nga kundërshtimi për ndërhyrjet në Pishë Poro-Nartë dhe shqetësimi për zonat e mbrojtura, është zgjeruar në një pakënaqësi më të madhe qytetare.
Në shesh flitet për natyrën, por edhe për ligje, institucione, korrupsion, largimin e të rinjve dhe mungesën e besimit se vendi mund të ndryshojë përmes rrugëve të zakonshme politike.
Për studenten në Francë, protesta nuk është më një ngjarje e përditshme në orën 19:00. Është kthyer në një gjendje që vazhdon edhe pasi turma shpërndahet.
“Kthehem në shtëpi pas protestës dhe s’më zë gjumi deri në orët e para të mëngjesit nga euforia: çfarë duhet të bëj, çfarë mund të bëj? Dhe ditën tjetër zgjohem e gatshme”, tregon ajo.
Ajo e përshkruan si një “korrent kolektiv” energjinë që i ka kapur protestuesit. Një ndjesi që, sipas saj, i bën njerëzit të mos ndiejnë orët, as lodhjen, as rrugën. Kjo, thotë ajo, shpjegon edhe natën e gjatë drejt Rinasit.
Sipas rrëfimit të saj, ideja fillestare ishte që marshimi të shkonte deri pranë mbikalimit të Rinasit dhe më pas të kthehej. Por në një moment, turma mori një tjetër ritëm. Disa donin të ndalonin, disa të vazhdonin. Mes protestuesve kishte gra, prindër, fëmijë 10 vjeҫar dhe shumë të rinj.
“U ulëm në tokë. Kishte gra, fëmijë, prindër dhe shumë djem të rinj. Pastaj nga pas erdhi një grup që thoshte ‘ecim, ecim”, kujton ajo.
Aty, thotë studentja, nisi tensioni. Jo domosdoshmërisht si dëshirë për dhunë, por si një përzierje adrenaline, lodhjeje dhe revolte. Disa vajza dolën përpara për të qetësuar situatën dhe për të shmangur përplasjen me policinë.
“U vendosëm ne gocat përpara që të menaxhonim situatën. Ne s’kishim në plan të përplaseshim fizikisht me policinë”, thotë ajo.
Në rrëfimin e saj, shumica e protestuesve kërkonin ta ruanin protestën paqësore.
Ajo thotë se në fund të çdo mbrëmjeje ka të rinj që duan “të bëjnë diçka”, sepse “nuk duan ta mbyllin natën pa një veprim konkret”
Ajo thotë se në fund të çdo mbrëmjeje ka të rinj që duan “të bëjnë diçka”, sepse “nuk duan ta mbyllin natën pa një veprim konkret”. Por shton se pikërisht aty ka nisur edhe një përpjekje e brendshme për ta mbajtur protestën larg dhunës.
“Ka djem të rinj që në fund të protestës kanë urgjencë të bëjnë diçka. Nuk duan ta lënë protestën pa bërë asgjë, por kjo frymë që kemi është e mrekullueshme”, shprehet ajo.
Një tjetër e re nga Tirana e mat atë natë me 36 mijë hapa. Ajo thotë se vajtja u bë në këmbë, ndërsa kthimi me makina, taksi apo nga protestues të tjerë që u organizuan për t’i marrë.
Në pikën ku kishte mbërritur grupi i saj, sipas saj ishin disa qindra.
Për disa nga protestuesit, ecja drejt Rinasit nuk ishte thjesht devijim i itinerarit. Ishte një mënyrë për të treguar se revolta nuk ishte më simbolike.
“Ne thjesht duam të tregojmë që jemi të revoltuar dhe revolta jonë bën që ne të ecim shumë”, thotë një tjetër vajzë, e cila ishte gjithashtu pjesë e marshimit.
Qëllimi
Kjo fjali e zhvendos ngjarjen nga kronika e bllokimit të rrugës te psikologjia e protestës. Të rinjtë nuk e përshkruajnë ecjen si aventurë, por si nevojë për ta bërë të dukshme pakënaqësinë. Për ta, kilometrat janë një lloj gjuhe politike.
Megjithatë, nata e Rinasit solli edhe kosto. Bllokimi i autostradës Tiranë-Durrës dhe më pas i rrugës drejt aeroportit krijoi trafik dhe pakënaqësi te qytetarët e bllokuar.
Policia e Tiranës njoftoi procedimin penal në gjendje të lirë të 19 protestuesve.
Sipas policisë, ata kishin organizuar dhe nxitur bllokimin e rrugës në drejtim
të Aeroportit Ndërkombëtar “Nënë Tereza”
Ky zhvillim e ktheu marshimin e së dielës në një pikë debati brenda dhe jashtë protestës. Disa e panë si gabim. Disa si provokim. Disa si tradhёti. Disa si shenjë të mungesës së koordinimit. Studentja në Francë thotë se nuk i njeh emrat që janë përmendur në media dhe se është përpjekur të mos përfshihet në debatet për përçarje apo interesa politike.
“Unë s’njoh njeri, këta emrat që përmenden, jo po përçarje, jo po kështu, jam munduar t’i shmang. Nuk i kam hyrë këtyre muhabetëve. Kam qenë nga ata njerëzit që e hёngra, siç mund të thuhet”, thotë ajo.
Pa ndalim
Por, pavarësisht polemikave, protesta nuk u ndal. Të rinjtë u rikthyen sërish në shesh. Për disa prej tyre, kjo është prova se lëvizja nuk mbahet vetëm nga organizimi, por nga një ndjesi e përbashkët se diçka duhet ndryshuar.
Angjelo, një tjetër protestues, thotë se kjo lëvizje u ka kthyer të rinjve një shpresë që e kishin humbur.
“Ne e kishim bërë valixhen gati. Në trurin tonë e kishim projektuar që do iknim jashtë shtetit për të punuar. Është pikërisht kjo protestë që po na mban me shpresë se ky vend mund të rregullohet”, thotë ai.
Soana, një tjetër e re në protestë, e sheh forcën e lëvizjes te vazhdimësia.
“Më mban ideja se ndryshimi nuk ndodh vetvetiu. Ajo që kërkon një konsistencë të gjatë ka edhe pasoja afatgjata”, shprehet ajo.
Për studenten në Francë, fundi i natës në Rinas ishte lehtësim, sepse nuk pati përplasje. Por nuk ishte fundi i rrugës.
Ajo thotë se po lexon, po informohet, po mëson për ligje, institucione të pavarura, referendum dhe mënyra konkrete për ta kthyer revoltën në rezultat
Ajo thotë se po lexon, po informohet, po mëson për ligje, institucione të pavarura, referendum dhe mënyra konkrete për ta kthyer revoltën në rezultat. Këtë po bëjnë nga pak të gjithë protestuesit këto ditë.
“Për mua pika kyçe është fuqizimi i ligjeve dhe institucioneve të pavarura”, thotë ajo.
Nata e Rinasit mbetet një episod i debatueshëm: për policinë, objekt hetimi; për qytetarët e bllokuar, shqetësim; për protestuesit, një përzierje lodhjeje, revolte dhe besimi se sakrifica fizike mund të kthehet në mesazh politik.
Por për studenten që erdhi nga Franca me biletë vetëm vajtjeje, ajo natë nuk matet vetëm me kilometra. Matet me pyetjen që, sipas saj, shumë të rinj po ia bëjnë vetes pas çdo proteste:
“Çfarë mund të bëj tjetër?”
“Faktoje” është një organizatë jo politike, transparente dhe e pavarur. Përzgjedhja për “fact-check” e deklaratave dhe premtimeve të politikanëve, zyrtarëve publikë dhe subjekteve që përfitojnë nga fondet publike, bëhet në bazë të ndikimit që ato kanë në jetën e qytetarëve.
NA KONTAKTONI
